Suriname rijdt nog altijd links door een verkeersregel die Nederland zelf eeuwen geleden afschafte

Wie vanuit Nederland in Paramaribo achter het stuur kruipt, moet een van zijn meest automatische gewoontes direct omdraaien. In Suriname rijdt het verkeer links, terwijl Nederland al generaties lang rechts rijdt. Juist door de lange historische band tussen beide landen voelt dat op het eerste gezicht vreemd.

Toch ligt een deel van de verklaring bij Nederland zelf. Nederlanders hielden vroeger namelijk eveneens links. Aan het einde van de achttiende eeuw veranderde dat onder Franse invloed, terwijl die omslag in Suriname niet op dezelfde manier plaatsvond. Daardoor bleef daar een verkeerspraktijk bestaan die Nederland zelf al meer dan twee eeuwen geleden losliet.

Nederland reed vroeger zelf ook links

Lang voordat er auto's rondreden, bestond er in Europa nog geen uniforme afspraak over aan welke kant van de weg verkeer moest blijven. In verschillende gebieden was links houden gebruikelijk, ook in de Nederlanden.

Daar kwam verandering in tijdens de Franse tijd. Vanaf 1795 nam de Franse invloed in Nederland sterk toe en werd ook rechts rijden steeds verder ingevoerd. De Canon van Nederland beschrijft hoe in de Napoleontische periode allerlei regels en systemen meer werden gestandaardiseerd, waaronder het verkeer.

De gedachte achter rechts rijden was vrij praktisch. Wanneer iedereen consequent dezelfde kant gebruikte, werd het verkeer overzichtelijker en moest de kans op botsingen kleiner worden. Frankrijk hanteerde rechts verkeer en verspreidde dat systeem verder in gebieden die onder Franse invloed kwamen. Zo raakte rechts rijden uiteindelijk ook in Nederland ingeburgerd.

Dat gebeurde overigens niet overal van de ene op de andere dag. Lokale gewoonten konden nog lange tijd blijven bestaan, maar rechts verkeer werd uiteindelijk wel de landelijke norm die we vandaag kennen.

In Suriname bleef links verkeer bestaan

Suriname kende een andere ontwikkeling. Het gebied had in de eeuwen daarvoor zowel Engelse als Nederlandse invloeden gekend en de verkeerspraktijk werd niet simpelweg aangepast toen Nederland zelf van kant wisselde.

Hoe oud het links rijden daar is, blijkt uit een verkeersverordening uit 1900. Daarin stond dat bestuurders van rijtuigen, voertuigen en rijdieren die elkaar tegemoetkwamen naar links moesten uitwijken. Wie wilde inhalen, passeerde juist aan de rechterkant.

Dat is vooral opvallend omdat de moderne auto toen nog nauwelijks een rol speelde in Suriname. De kant van de weg was dus al bepaald voordat gemotoriseerd verkeer het straatbeeld ging domineren. Tegen de tijd dat auto's belangrijker werden, was links rijden simpelweg het bestaande systeem.

De huidige verkeersregels bouwen voort op die situatie. Daardoor rijdt Suriname tot op de dag van vandaag links, terwijl Nederland al ruim twee eeuwen rechts verkeer kent.

Ook Indonesië rijdt nog altijd links

Suriname is niet het enige land met een Nederlandse historische band waar dit verschil zichtbaar is. Ook Indonesië rijdt links, terwijl Nederland rechts rijdt.

Daar verliep de geschiedenis anders en speelde later ook Japan een rol, een land waar eveneens links wordt gereden. Het resultaat is echter hetzelfde: de overgang naar rechts verkeer die in Nederland onder Franse invloed plaatsvond, werd daar niet gevolgd.

Een latere overstap zou bovendien steeds ingewikkelder zijn geworden. Zodra wegen, kruispunten, verkeersborden, bussen en uiteindelijk miljoenen voertuigen allemaal op links verkeer zijn ingericht, kost het enorm veel moeite om een compleet land naar de andere kant te laten wisselen.

Een Nederlandse occasion heeft het stuur aan de andere kant

Die eeuwenoude keuze is tegenwoordig nog heel praktisch merkbaar. Vrijwel iedere auto die voor Nederland is gebouwd heeft het stuur links, omdat we rechts rijden en de bestuurder daardoor dichter bij het midden van de weg zit.

Exporteer je zo'n occasion naar Suriname, dan komt het stuur voor de lokale verkeerssituatie dus aan de minder handige kant terecht. De auto kan er gewoon rijden, maar vooral bij het inhalen kan de positie onpraktisch zijn doordat de bestuurder minder makkelijk langs een voorligger kijkt.

Japan past in dat opzicht veel beter bij Suriname. Japanners rijden eveneens links en auto's voor de Japanse markt hebben daarom meestal het stuur rechts. Een gebruikte Japanse auto sluit qua indeling dus direct aan op het Surinaamse verkeer.

Dat zie je ook terug in de handel. Internationale handelsdata laten voor 2024 zien dat duizenden personenauto's vanuit Japan naar Suriname gingen, terwijl het aantal uit Nederland veel kleiner was. De verkeersrichting is zeker niet de enige verklaring voor dat verschil, maar de juiste stuurpositie maakt Japanse auto's wel extra aantrekkelijk.

Japanse occasions hebben nog meer voordelen

Daar komt bij dat Japan een bijzonder grote markt voor gebruikte auto's heeft. Nieuwe particuliere personenauto's krijgen er na drie jaar hun eerste periodieke keuring en daarna in beginsel iedere twee jaar. Ook gelden er regels rond periodiek auto-onderhoud.

Dat betekent niet dat iedere Japanse automobilist na een paar jaar verplicht een andere auto koopt. Wel kunnen terugkerende keuringen, onderhoud en bezit ervoor zorgen dat eigenaren relatief jonge auto's vervangen, terwijl die voertuigen op buitenlandse markten nog interessant zijn.

Japanse occasions hebben daarnaast internationaal een goede reputatie als het gaat om onderhoud en conditie, al blijft dat uiteraard per exemplaar verschillen. Voor Suriname komt daar het belangrijke voordeel bij dat het stuur meteen aan de juiste kant zit.

Zo heeft een verkeerskeuze uit een tijd waarin paard en wagen nog normaal waren ruim twee eeuwen later nog altijd invloed op de automarkt. Nederland ging onder Franse invloed rechts rijden, Suriname bleef links en daardoor kan een gebruikte auto uit Japan vandaag praktischer zijn dan een auto die uit Nederland wordt verscheept.