Je loopt naar je auto, trekt aan de deur en hij gaat vanzelf open. De sleutel kan gewoon in je jaszak blijven zitten. Keyless is een van die autofuncties waar je snel aan went, maar achter dat gemak zit al jaren een veiligheidsprobleem.
De ADAC test inmiddels tien jaar hoe goed auto's met zo'n systeem tegen misbruik zijn beschermd. De database van de Duitse mobiliteitsclub telt inmiddels meer dan 850 onderzochte voertuigen. De nieuwste tussenstand is weinig geruststellend: bijna de helft kan nog steeds worden geopend wanneer het radiosignaal van de sleutel kunstmatig wordt verlengd. Bij ongeveer één op de drie onderzochte auto's kon vervolgens ook de motor worden gestart.
Dat de methode al meer dan vijftien jaar bekend is, maakt de nieuwe resultaten extra pijnlijk. Autofabrikanten weten dus al lange tijd hoe deze vorm van autodiefstal werkt.
De sleutel kan gewoon binnen blijven liggen
Het zwakke punt zit bij traditionele keyless-systemen in de communicatie tussen sleutel en auto. Normaal gesproken moet de sleutel dicht genoeg bij het voertuig zijn voordat de deuren opengaan. Bij de bekende relay-aanval wordt die communicatie als het ware over een veel grotere afstand doorgegeven.
De ADAC simuleert dit in zijn test met apparatuur waarmee het signaal tussen auto en sleutel wordt verlengd. Daarbij kunnen volgens de organisatie zelfs muren en deuren worden overbrugd. De auto denkt vervolgens dat de sleutel vlakbij staat, terwijl die bijvoorbeeld gewoon ergens in huis ligt.
Dat betekent dat het ouderwetse advies om je autosleutel simpelweg binnen te leggen niet altijd genoeg is. Vooral een sleutel op een kastje direct naast de voordeur of bij een raam kan ongunstig zijn.
Bij bijna de helft ging de deur nog open
Volgens de nieuwe ADAC-cijfers kan bijna de helft van de ruim 850 onderzochte voertuigen met het verlengde radiosignaal worden geopend. Bij ongeveer een derde lukte het ook om de auto daadwerkelijk te starten.
Er zijn wel duidelijke verschillen tussen fabrikanten. De ADAC meldt dat bij alle door de organisatie onderzochte auto's van onder meer Alfa Romeo, BYD, Fiat, Honda, Jeep, MG en Opel de beveiliging onvoldoende was. Bij merken als Ford, Hyundai, Kia, Porsche, Renault, Toyota en Volvo was hooguit twintig procent van de onderzochte modellen beter beveiligd.
Daarbij is een belangrijke nuance nodig. Het gaat om de complete ADAC-database die over tien jaar is opgebouwd. Zo'n uitkomst betekent dus niet automatisch dat ieder nieuw model dat vandaag bij een dealer staat hetzelfde probleem heeft.
Sommige fabrikanten hebben hun systemen ondertussen juist stevig verbeterd.
Deze techniek maakt een groot verschil
De belangrijkste verbetering heet Ultra Wide Band, afgekort UWB. Een auto met zo'n systeem kijkt niet alleen of hij een geldig signaal van de sleutel ontvangt, maar kan ook veel nauwkeuriger bepalen hoe ver die sleutel daadwerkelijk van de auto verwijderd is.
Een kunstmatig verlengd signaal wordt daardoor herkend en de auto hoort vervolgens niet te ontgrendelen. De ADAC beschouwt UWB op dit moment als een goed beveiligde oplossing.
Steeds meer modellen van onder meer Audi, BMW, Hyundai, Kia, Mercedes, Škoda en Volkswagen gebruiken inmiddels zulke techniek. Een bewegingssensor in de sleutel is een andere oplossing: na een periode zonder beweging schakelt het radiosignaal uit. Volgens de ADAC is dat minder sterk, omdat er vóór het uitschakelen nog steeds een periode bestaat waarin het signaal kan worden misbruikt.
Je kunt zelf ook iets doen met je sleutel
Wie niet precies weet welk systeem zijn auto gebruikt, kan zelf een aantal maatregelen nemen. De eerste is verrassend simpel: leg de sleutel thuis niet vlak bij de voordeur, een raam of een buitenmuur.
Je sleutel 's nachts meenemen naar de slaapkamer kan daarom helpen wanneer die kamer aanzienlijk verder van de straat en de auto ligt. Maar de slaapkamer op zichzelf is geen magische veilige plek. Staat je bed direct naast een raam met de auto eronder, dan schiet je er weinig mee op.
Effectiever is het radiosignaal daadwerkelijk afschermen. Daarvoor bestaan speciale signaalblokkerende sleutelhoesjes en sleutelboxen, vaak Faraday-etuis genoemd. Ook een goed afsluitende metalen doos kan volgens de ADAC werken.
Controleer wel of zo'n oplossing echt doet wat hij belooft. Stop de sleutel erin, sluit de hoes of doos volledig en ga ermee vlak naast de auto staan. Gaat de auto via keyless alsnog open zonder dat je op een knop drukt, dan wordt het signaal onvoldoende geblokkeerd.
Daarnaast kun je in de handleiding controleren of keyless tijdelijk of permanent kan worden uitgeschakeld. Bij sommige auto's kan dat via het infotainmentsysteem of een combinatie op de sleutel. Wie een garage heeft, kan de auto 's nachts bovendien het beste afgesloten binnen zetten.
Een comfortabele functie die niet onveilig hóéft te zijn
Dat na tien jaar testen nog bijna de helft van de onderzochte auto's kan worden geopend, noemt de ADAC onacceptabel. Vooral omdat de technische oplossing volgens de organisatie beschikbaar en relatief eenvoudig toe te passen is.
Daarmee ligt de verantwoordelijkheid uiteindelijk niet alleen bij de automobilist die zijn sleutel ergens veilig moet verstoppen. Een moderne auto hoort volgens de ADAC zelf bestand te zijn tegen deze bekende vorm van misbruik.
Voor kopers van een nieuwe of gebruikte auto is er daarom een simpele extra vraag voor op het lijstje: niet alleen óf de auto keyless heeft, maar vooral hoe dat keyless-systeem is beveiligd.