Heb je een handmatig dimmende binnenspiegel, dan zit aan de onderkant meestal een klein lipje of hendeltje. Overdag staat de spiegel in de normale stand. Zodra koplampen van achteren hinderlijk worden, kun je hem naar de nachtstand zetten.
Een actuele autofabrikantenhandleiding schrijft precies dezelfde werkwijze voor: stel de binnenspiegel eerst goed af in de dagstand en trek vervolgens het hendeltje naar je toe om verblinding door koplampen achter je te verminderen. Er zit wel een nadeel aan. In de nachtstand wordt het beeld achter je minder helder.
Dat laatste is meteen de reden om hem overdag weer terug te zetten. Het is geen stand waarmee je permanent beter zicht hebt, maar een simpele oplossing voor één specifiek probleem: fel licht dat via de binnenspiegel wordt teruggekaatst.
Je kijkt ineens naar een andere spiegeling
Het bijzondere is dat het hendeltje geen filter voor de spiegel schuift en het glas ook niet donkerder maakt. Het spiegelglas heeft bij zo'n klassieke dag en nachtspiegel een lichte wigvorm. De achterkant is voorzien van een sterk reflecterende laag. In de normale stand kijk je vooral naar die heldere spiegeling.
Wanneer je het hendeltje omzet, kantelt het glas een paar graden en wordt die sterke reflectie uit je blikrichting gestuurd. Wat overblijft is de veel zwakkere reflectie van de voorkant van het glas. Je kunt de auto achter je daardoor nog steeds zien, maar zijn koplampen komen veel minder fel binnen. Het hendeltje dimt dus helemaal niets elektrisch. Het zorgt er simpelweg voor dat je ogen naar een andere, veel zwakkere reflectie kijken.
78 procent zegt regelmatig of altijd verblind te worden
Dat simpele stukje glas krijgt de komende weken weer meer werk. In Amsterdam gaat de zon op 21 augustus rond 20.22 uur onder. Tien dagen later is dat al rond 20.04 uur. De dag wordt momenteel ongeveer drie minuten per etmaal korter.
En verblinding is bepaald geen klein irritatiepunt. Uit ANWB-onderzoek onder ruim 13.000 weggebruikers bleek dat 78 procent regelmatig of altijd wordt verblind door felle verlichting van andere verkeersdeelnemers. Grootlicht werd het vaakst genoemd, gevolgd door dimlicht.
De ANWB wijst onder meer op de hoge lichtintensiteit van moderne koplampen en op verkeerd afgestelde of verkeerd gemonteerde verlichting. Na ernstige verblinding kan het bovendien meerdere seconden duren voordat je ogen volledig herstellen. De organisatie noemt bij 100 km/u een afstand van maximaal ongeveer 250 meter in negen seconden.
Belangrijk: het spiegelhendeltje helpt alleen tegen licht van achteren dat via je binnenspiegel binnenkomt. Tegen een verblindende tegenligger doet het niets.
Geen hendeltje betekent niet automatisch dat er iets ontbreekt
Bij nieuwere auto's zie je het lipje steeds minder vaak. Dat kan betekenen dat de spiegel het werk automatisch doet. Automatisch dimmende spiegels gebruiken lichtsensoren om te bepalen hoeveel omgevingslicht er is en hoeveel fel licht van achteren komt. Wordt het verschil groot genoeg, dan wordt de spiegel vanzelf donkerder. Bij veel van deze systemen gebeurt dat met elektrochromisch materiaal dat onder invloed van elektriciteit van licht naar donker verandert.
Zo'n systeem heeft ook een aandachtspunt. Volvo waarschuwt bijvoorbeeld dat voorwerpen die de sensoren blokkeren, zoals een parkeerkaart, zonneklep of bagage, de automatische dimfunctie kunnen verstoren. Heb je dus geen hendeltje onder de spiegel, kijk dan in de handleiding voordat je concludeert dat jouw auto geen antiverblindingsfunctie heeft.
Een schone ruit helpt meer dan een wonderbril
Het kleine hendeltje lost niet alle problemen met nachtzicht op. Een schone voorruit helpt ook, omdat vuil en aanslag licht verspreiden. De ANWB adviseert daarnaast om niet recht in een felle lichtbron te blijven kijken en om de afstelling van je eigen koplampen te laten controleren.
Ook de populaire gele nachtbril verdient enige scepsis. In een studie gepubliceerd in JAMA Ophthalmology presteerden proefpersonen met drie verschillende gele nachtbrillen niet beter bij het herkennen van voetgangers in het donker met verblindende tegenliggers. De onderzoekers vonden geen bewijs dat zulke brillen het probleem daadwerkelijk oplossen.
Daarmee blijft de ouderwetse binnenspiegel verrassend effectief voor het probleem waarvoor hij is ontworpen. Geen app, menu of sensor nodig. Soms zit de handigste functie van de auto gewoon aan een klein plastic hendeltje dat al jaren boven je hoofd hangt.