Duitsland moet 42 miljoen rijbewijzen vervangen: één simpele regel maakt zo’n actie in Nederland overbodig

Wie een Duits kaartmodel in zijn portemonnee heeft, kan binnen een paar seconden controleren of de komende deadline geldt. Op de voorkant staat bij veld 4a de afgiftedatum. Staat daar 2002, 2003 of 2004, dan moet het document uiterlijk op 19 januari 2027 zijn omgeruild. Wie vóór 1953 is geboren, heeft ongeacht de afgiftedatum nog tot 19 januari 2033.

Voor de aanvraag zijn normaal gesproken het huidige rijbewijs, een paspoort of identiteitskaart en een biometrische pasfoto nodig. De Duitse overheid rekent 25,50 euro voor de omruil plus 1 euro aanvullende leges. Rechtstreekse verzending door de Bundesdruckerei kost eventueel nog 6,50 euro extra.

Wachten tot januari is niet ideaal. De Duitse ADAC waarschuwt al dat alle kaarten uit deze drie afgiftejaren nu aan de beurt zijn. Wie getroffen is, moet bij de Führerscheinstelle van zijn woonplaats zijn.

Je pasje vervalt, maar je rijbevoegdheid niet

Hier ontstaat snel een misverstand. Wie de deadline mist, raakt niet ineens zijn volledige rijbevoegdheid kwijt. Het oude document wordt ongeldig, maar voor normale auto- en motorrijbewijzen blijft het recht om te rijden bestaan. Er komt door deze administratieve omruil ook geen nieuw theorie-examen, praktijkexamen of gewone medische keuring.

Rijd je na de deadline toch rond met het verlopen Duitse document, dan noemt de ADAC een waarschuwingsboete van 10 euro. Het gaat dus nadrukkelijk niet om het Duitse strafbare feit rijden zonder rijbevoegdheid. Buiten Duitsland kan een verlopen document wel extra gedoe veroorzaken, bijvoorbeeld bij een controle of bij het huren van een auto.

Duitsland moet ongeveer 42 miljoen rijbewijzen vervangen

De enorme operatie begon niet omdat Duitsland plotseling zijn rijbewijzen niet meer vertrouwt. Veel Duitse rijbewijzen die vóór 19 januari 2013 werden afgegeven hadden simpelweg geen administratieve vervaldatum. Daardoor konden oude papieren documenten en vroege kunststof kaarten tientallen jaren blijven circuleren.

Volgens het Duitse ministerie moeten in totaal ongeveer 42 miljoen rijbewijzen worden vervangen. Het doel is dat uiterlijk 19 januari 2033 alle oude documenten zijn verdwenen en de resterende rijbewijzen voldoen aan het uniforme, beter tegen vervalsing beveiligde Europese model. Nieuwe Duitse rijbewijzen zijn vervolgens vijftien jaar geldig.

De laatste reguliere groep papieren Duitse rijbewijzen was al op 19 januari 2025 aan de beurt.

Nederland liet oude rijbewijzen vanzelf verdwijnen

En dan Nederland. Ook hier zijn de rijbewijsmodellen meerdere keren vernieuwd. Op 1 oktober 2006 verdween het papieren Nederlandse rijbewijs en kwam de kunststof kaart op creditcardformaat. Sindsdien zijn alweer verschillende beveiligde versies verschenen. Het grote verschil is de geldigheidsduur.

Een Nederlands A- of B-rijbewijs wordt in principe voor maximaal tien jaar afgegeven. Daardoor moet de houder sowieso periodiek een nieuw document aanvragen. Oude modellen verdwijnen zo automatisch uit omloop. Dat mechanisme is mooi zichtbaar aan het oude papieren rijbewijs. Vanaf oktober 2016 was dat in Nederland niet meer geldig.

De RDW gaf toen al tien jaar uitsluitend kunststof rijbewijzen af en had in die periode ongeveer 15 miljoen kaarten verstrekt. Nederland hoefde daardoor geen vergelijkbare operatie te organiseren waarbij tientallen miljoenen onbeperkt geldige documenten achteraf in groepen moesten worden teruggeroepen.

Bekijk ook

Je hebt een prijswinnend 'meesterwerk' in je portemonnee: waarom het buitenland jaloers is op ons rijbewijs | Autobahn

Met je Nederlandse rijbewijs verandert er niets

Voor Nederlandse vakantiegangers die komende winter of volgend jaar Duitsland binnenrijden, verandert door deze deadline niets. Met een geldig Nederlands rijbewijs mag je gewoon in Duitsland rijden.

Anders wordt het wanneer je in Duitsland woont en je Nederlandse rijbewijs hebt omgewisseld voor een Duits exemplaar. Heb je vervolgens een Duits rijbewijs met een afgiftedatum uit 2002, 2003 of 2004, dan is de Duitse kalender relevant. Wie in Duitsland woont met een nog geldig Nederlands EU-rijbewijs mag dat Nederlandse document ondertussen blijven gebruiken tot het verloopt. Daarna moet het daar worden omgewisseld voor een Duits rijbewijs.

Dat maakt de Duitse deadline vooral een merkwaardige herinnering aan een systeem dat Nederland nauwelijks kent. Hier vervangen we ons rijbewijs elke tien jaar bijna gedachteloos. In Duitsland zijn ze nog tot 2033 bezig om documenten weg te werken die ooit bedoeld waren om praktisch onbeperkt mee te gaan.

Bekijk ook

Je rijbewijs verhuist naar je telefoon: vanaf dit moment ben jij aan de beurt | Autobahn