Agenten zagen een telefoon, zij een gefrituurde courgette: in Nederland liep bijna dezelfde zaak heel anders af

Het begint op 19 september 2020 in Ronchi dei Legionari, in Noord-Italië. Een patrouille van de carabinieri ziet een automobiliste rijden met volgens de agenten een mobiele telefoon in haar hand. De rekening: 320 euro.

De bestuurster bestrijdt dat. Volgens haar hield ze geen smartphone vast, maar een stukje gefrituurde courgette dat ze naar haar mond bracht. Ze legt haar belgegevens over, waaruit geen lopend gesprek blijkt, en wijst erop dat haar auto een handsfree-systeem met stuurbediening heeft.

Daar blijft het niet bij. Ze doet zelfs aangifte tegen de carabinieri omdat het proces-verbaal volgens haar niet klopt. De rechter ziet alleen een belangrijk probleem: tijdens de oorspronkelijke controle vertelde de vrouw niets over de courgette. Die verklaring kwam pas later, toen ze de bekeuring aanvocht. Ook het hof van beroep in Triëst heeft haar lezing nu afgewezen. Ze moet bijna 500 euro aan kosten van het hoger beroep betalen en haar advocaat heeft cassatie aangekondigd.

Waarom een leeg belregister haar niet redde

Het klinkt op het eerste gezicht als sterk bewijs: als er niet werd gebeld, waarom zou ze dan een telefoon vasthouden?

Omdat een smartphone veel meer kan dan bellen. Je kunt ermee appen, scrollen of navigeren zonder dat daarvan iets in een overzicht met telefoongesprekken verschijnt. Ook een aanwezige carkit bewijst niet wat iemand op het moment van de waarneming werkelijk in de hand had. Dat was ook de redenering van de Italiaanse rechters.

In Nederland werkt het telefoonverbod op hetzelfde belangrijke punt. Artikel 61a draait om het vasthouden van een mobiel elektronisch apparaat tijdens het rijden. Of iemand daadwerkelijk belt, is niet doorslaggevend. Een Nederlandse kantonrechter wees in maart nog expliciet een verweer af waarbij een automobilist wilde aantonen dat hij niet had gebeld.

In Nederland won iemand met een pak Oreo-koekjes

Toch betekent het woord van een agent niet automatisch dat een telefoonboete altijd overeind blijft. Uitgerekend deze zomer behandelde de rechtbank Noord-Nederland een zaak die opvallend veel op de Italiaanse courgettekwestie lijkt.

Het grote verschil zat in de timing. Hij verklaarde bij de staandehouding direct dat hij koekjes aan het eten was en hield dat verhaal tijdens de hele procedure vol. De kantonrechter vond uiteindelijk dat niet voldoende vaststond dat er werkelijk een telefoon was gezien. Daarbij merkte de rechter op dat ook getrainde verbalisanten zich kunnen vergissen. De boete werd vernietigd.

Bekijk ook

Vrouw wordt geflitst en krijgt een enorme boete voor een boterham die de politie aanzag voor een smartphone | Autobahn

Een brillenkoker en borstel overtuigden juist niet

Andere recente uitspraken laten zien dat het niet simpelweg voldoende is om achteraf een ander voorwerp te noemen.

Een automobilist die stelde dat hij een brillenkoker vasthield, kreeg geen gelijk. Twee verbalisanten hadden een lichtgekleurde telefoon gezien en herkenden die later bij de staandehouding. Bovendien had de bestuurder de brillenkoker eerder in de procedure niet genoemd.

Begin dit jaar verloor ook een automobiliste die achteraf zei dat ze een borstel vasthield. De rechter vond het juist relevant dat zij dit niet direct bij de staandehouding had gezegd, toen de agent het voorwerp nog had kunnen controleren.

In Nederland staat er inmiddels 449 euro op het spel

Dat maakt het meer dan een grappig verhaal over Italiaanse snacks. Wie in Nederland tijdens het rijden een mobiel elektronisch apparaat vasthoudt, krijgt in 2026 een boete van 440 euro. Daar komen 9 euro administratiekosten van het CJIB bovenop. De uiteindelijke rekening bedraagt dus 449 euro.

De pakkans is bovendien behoorlijk veranderd. In de eerste vier maanden van 2026 werden 134.752 boetes voor handheld telefoongebruik geregistreerd. Daarvan kwamen er 79.014 via focusflitsers. In juni waren er 40 van die camera's operationeel en het OM wil dit jaar naar vijftig.

Een bezwaar begint bij wat er nog te controleren valt

De Italiaanse courgette en de Nederlandse koekjes laten uiteindelijk vooral zien wat bij een betwiste waarneming belangrijk kan worden: wat zei iemand meteen, hoe concreet was de waarneming en bestaat er nog iets waarmee het verhaal kan worden gecontroleerd?

Alleen zeggen dat je niet belde is onvoldoende. Maar wanneer aantoonbaar een ander voorwerp werd vastgehouden of er concrete twijfel bestaat over wat een agent of camera daadwerkelijk kon zien, kan bezwaar wel degelijk verschil maken.

Een courgette klinkt misschien minder geloofwaardig dan een smartphone. Voor de rechter telt uiteindelijk vooral niet hoe vreemd het verhaal klinkt, maar hoeveel ervan nog te controleren valt.