Dit verkeersbord staat maar op 13 plekken, maar de echte doelgroep zit niet achter het stuur

Wie met de auto richting Zuid-Duitsland rijdt, kan langs de snelweg een verkeersbord tegenkomen dat nergens op lijkt. Het is rond, zwart-wit en voorzien van een vreemd geometrisch patroon. Geen snelheid, waarschuwing of verbod, en ook in een normaal overzicht van verkeersborden zul je het niet snel tegenkomen.

Dat is geen fout. Als menselijke bestuurder hoef je namelijk helemaal niets met dit bord te doen. Je mag het zien, negeren en gewoon verder rijden. De voertuigen waarvoor het daadwerkelijk is neergezet, kijken ondertussen wél aandachtig mee.

De bestuurder hoeft niets te doen

Het mysterieuze bord heet een Landmarkenschild. Je vindt deze opvallende exemplaren rond het knooppunt Holledau, op delen van de A9 en de aansluitende A93 in Beieren. Duitse bronnen spreken over dertien van deze herkenningspunten langs het traject.

Met een normaal verkeersbord hebben ze juridisch weinig te maken. Ze leggen bestuurders geen verplichting op en kondigen geen bijzondere verkeerssituatie aan. Het ontwerp is juist bewust zo afwijkend gemaakt dat verwarring met reguliere verkeersborden wordt voorkomen.

Dat verklaart ook waarom het patroon voor mensen nauwelijks iets lijkt te betekenen. De informatie is niet ontworpen om in een fractie van een seconde door een automobilist te worden begrepen. De doelgroep bestaat uit camera's, sensoren en computers in testauto's.

De auto gebruikt het bord als herkenningspunt

De zwart-witte borden zijn geplaatst voor de ontwikkeling van geautomatiseerd en autonoom rijden. Zo'n auto moet niet alleen weten op welke snelweg hij rijdt, maar ook zeer nauwkeurig kunnen bepalen waar hij zich binnen die weg bevindt.

Daarvoor kunnen auto's verschillende informatiebronnen combineren. Denk aan satellietnavigatie, camera's, sensoren en zeer nauwkeurige digitale kaarten. De landmarken langs de weg vormen daarbij een extra vast referentiepunt.

Een testauto herkent het karakteristieke patroon met zijn camera's en kan dat koppelen aan de positie die in de digitale kaart staat opgeslagen. Daarmee kan het systeem controleren of zijn berekende positie overeenkomt met de werkelijkheid.

Vooral rond een knooppunt is dat interessant. Daar komen rijstroken samen, splitsen wegen zich en moet een automatisch rijdende auto veel nauwkeuriger weten waar hij zich bevindt dan wanneer hij alleen maar hoeft vast te stellen dat hij ergens op de A9 rijdt.

Bekijk ook

Waarom je bij het verlaten van Schiphol ineens dit onverwachte verkeersbord passeert | Autobahn

Om de 2,5 kilometer een herkenningspunt

De landmarken staan in het gebied rond Holledau grofweg 2,5 kilometer uit elkaar. Het gaat om ronde borden met een diameter van ongeveer 70 centimeter. Sommige Duitse bronnen tellen dertien afzonderlijke landmarken, terwijl andere spreken over schildenparen doordat herkenningspunten aan weerszijden van de rijbaan kunnen staan. Voor de bestuurder verandert dat niets: ze hebben geen verkeersrechtelijke betekenis.

Het systeem werd eind 2016 aangelegd als onderdeel van het Digitales Testfeld Autobahn. Dat testgebied bestaat al sinds september 2015 en beslaat ongeveer 140 kilometer van de A9 tussen Nürnberg en München.

Opvallend is dat dit geen afgesloten proefbaan is. Nieuwe technieken worden er juist getest terwijl het normale verkeer gewoon doorgaat. Personenauto's, vrachtwagens en vakantiegangers rijden dus over dezelfde weg waarop bedrijven en onderzoekers technieken voor zelfrijdende auto's kunnen beproeven.

Veel meer dan alleen vreemde borden

In het digitale testgebied wordt niet alleen gekeken naar de plaatsbepaling van auto's. De Duitse overheid gebruikte het traject ook voor onderzoek naar communicatie tussen voertuigen en infrastructuur, nauwkeurige digitale kaarten, waarschuwingen voor spookrijders en systemen die vrachtwagenchauffeurs naar beschikbare parkeerplaatsen kunnen leiden.

De vreemde zwart-witte borden zijn daarvan waarschijnlijk het meest zichtbare onderdeel. Ze laten bovendien mooi zien hoe wegen veranderen nu auto's steeds meer informatie zelf verwerken.

Een traditioneel verkeersbord communiceert rechtstreeks met de persoon achter het stuur. Een maximumsnelheid van 100 km/u moet jij zien, begrijpen en opvolgen. Bij deze landmarken gebeurt vrijwel hetzelfde proces tussen infrastructuur en voertuig, zonder dat de bestuurder er iets mee hoeft.

Daarmee is het bord misschien nog opvallender dan het op het eerste gezicht lijkt. Je rijdt langs infrastructuur die speciaal langs de openbare weg is geplaatst, maar waarvan de boodschap helemaal niet voor jou bestemd is.

En juist daarom kun je het vreemdste bord langs deze snelweg zonder problemen volledig negeren.