VW-baas wil Volkswagen flink verbouwen, maar een machtige aandeelhouder ligt dwars

Volkswagen-topman Oliver Blume windt er de laatste dagen geen doekjes om. Het concern is volgens hem te groot opgezet, waardoor beslissingen te langzaam worden genomen en structuren te ingewikkeld zijn. Zijn Group Target Picture 2030 moet Volkswagen daarom eenvoudiger, goedkoper en sneller maken.

De minister-president van Nedersaksen, Olaf Lies, kiest vandaag bijna precies de tegenovergestelde positie. Tegenover Deutschlandfunk noemde hij de omvang van Volkswagen juist een kans. Die omvang ter discussie stellen zou volgens hem “echt fataal” zijn. Ook fabriekssluitingen zijn volgens Lies geen toekomstbestendige oplossing.

Dat is meer dan een Duitse politicus die zich zorgen maakt over werkgelegenheid. Lies vertegenwoordigt namelijk een van de machtigste aandeelhouders van Volkswagen.

Een Duitse deelstaat heeft één op de vijf stemmen

Nedersaksen bezit volgens de aandeelhoudersstructuur van Volkswagen 20 procent van de stemrechten in Volkswagen AG. Daarmee zit er iets uitzonderlijks in de eigendomsstructuur van Europa's grootste autofabrikant: een Duitse deelstaat heeft één op de vijf stemmen.

Daar blijft het niet bij. Zolang Nedersaksen minimaal 15 procent van de gewone Volkswagen-aandelen bezit, mag de deelstaat rechtstreeks twee leden van de twintigkoppige raad van commissarissen benoemen. Lies zit zelf sinds mei 2025 in dat toezichthoudende orgaan.

Hij spreekt dus met meerdere petten op. Als minister-president heeft hij belang bij banen en fabrieken in zijn deelstaat. Tegelijk vertegenwoordigt Nedersaksen een grote aandeelhouder en zit hij zelf aan tafel bij het orgaan dat toezicht houdt op Blume. Dat eigenbelang is belangrijk om mee te wegen wanneer Lies zich tegen fabriekssluitingen uitspreekt.

Bekijk ook

VW-personeel vreest voor banen en fabrieken, maar deze klacht krijgt intern de meeste steun | Autobahn

Die 20 procent is bij Volkswagen geen gewone minderheid

Nog opvallender wordt het wanneer je in de regels van Volkswagen duikt. Voor bepaalde grote aandeelhoudersbesluiten waarvoor normaal een gekwalificeerde meerderheid nodig is, schrijft Volkswagen een meerderheid van meer dan vier vijfde van het vertegenwoordigde kapitaal voor.

Met precies 20 procent van de stemrechten kan Nedersaksen daardoor bij zulke besluiten een blokkerende minderheid vormen. De andere aandeelhouders kunnen dan gezamenlijk niet boven de vereiste 80 procent uitkomen wanneer Nedersaksen tegenstemt.

Dat betekent niet dat Lies persoonlijk ieder besluit van Blume kan tegenhouden. Ook een fabriekssluiting kan niet simpelweg worden samengevat als één automatisch veto van de deelstaat. Wel is duidelijk dat Nedersaksen binnen Volkswagen veel meer invloed heeft dan je bij een aandeelhouder met 20 procent zou verwachten.

Blume wil mogelijk ook aan die structuur sleutelen

En precies daar wordt Blumes reorganisatie extra gevoelig. Volkswagen bevestigt zelf dat het Group Target Picture 2030 niet alleen draait om modellen, banen en fabriekscapaciteit. Ook de organisatiestructuur en het deelnemingenportfolio moeten eenvoudiger worden.

Volgens informatie van Der Spiegel gaan de intern besproken scenario's verder. Blume zou onder meer overwegen om de kernactiviteiten van Volkswagen in een aparte vennootschap onder te brengen. Daarmee zou de bijzondere invloed van Nedersaksen bij bepaalde beslissingen kunnen veranderen.

Dat is op dit moment nadrukkelijk geen goedgekeurd plan. Volkswagen heeft zo'n juridische herstructurering niet als genomen besluit bekendgemaakt. Maar het verklaart wel waarom de strijd veel groter kan worden dan alleen een discussie over welke fabriek welk model krijgt. Ook de machtsverhoudingen binnen Volkswagen zelf kunnen onderdeel van de verbouwing worden.

Bekijk ook

Volkswagen wil iets schrappen dat je straks bij je volgende auto merkt | Autobahn

Zelfs defensieproductie komt ineens in beeld

Lies zegt ondertussen niet dat alles bij het oude kan blijven. Ook hij erkent dat Volkswagen in een extreem moeilijke situatie zit en efficiënter moet worden. Alleen zoekt hij de oplossing liever in een betere samenwerking tussen de merken, minder onnodige complexiteit en groei op de markt voor elektrische auto's.

Opvallend genoeg noemt hij zelfs defensieproductie als tijdelijke mogelijkheid om fabrieken aan het werk te houden. Dat idee is niet volledig theoretisch. Voor de Volkswagen-locatie in Osnabrück wordt al langer onderzocht of bedrijven uit de defensie-industrie een rol kunnen spelen wanneer de huidige autoproductie daar afloopt.

De fabriekspoorten gaan voorlopig nog niet dicht

Intussen heeft Blume vandaag tegenover meer dan 10.000 werknemers in Wolfsburg opnieuw geprobeerd de hardste berichten te nuanceren. Voor Emden, Hannover, Zwickau en Neckarsulm ontbreekt volgens hem nog een concurrerende productie voor de jaren dertig, maar dat betekent volgens de topman niet dat sluitingen zijn besloten. Hij noemt een fabriekssluiting de laatste en duurste oplossing en wil binnen zes tot twaalf maanden perspectief voor de locaties vinden.

Ook het veelgenoemde extra banenverlies van circa 50.000 arbeidsplaatsen wereldwijd is volgens Blume geen vastgesteld doel, maar een theoretische rekengrootheid die voortkomt uit de kosten die Volkswagen moet besparen.

Daarmee is het gevecht nog lang niet beslist. Blume wil het concern kleiner, eenvoudiger en goedkoper maken. Lies vindt juist dat Volkswagen zijn omvang als kracht moet gebruiken. En doordat Nedersaksen niet alleen vanaf de zijlijn roept, maar één op de vijf stemmen bezit en rechtstreeks in de raad van commissarissen zit, is dat een tegenstander die Blume niet zomaar kan negeren.

Bekijk ook

Volkswagen kan 100.000 banen schrappen, maar één stoel blijft al een jaar leeg | Autobahn