Cult

Eén regenachtige tankbeurt in 1986 leidde tot een dashboarddetail dat miljoenen automobilisten nog altijd gebruiken

Het pijltje naast de tankmeter is inmiddels een bekend autofeitje. Veel minder bekend is het verhaal erachter: één verkeerde keuze bij een benzinepomp in 1986 leidde tot een klein detail dat uiteindelijk wereldwijd werd overgenomen.

Jesper Penninga
4 minuten
Tanken
Ford
autodesign
Eén regenachtige tankbeurt in 1986 leidde tot een dashboarddetail dat miljoenen automobilisten nog altijd gebruiken

Het is inmiddels een relatief bekend feitje onder automobilisten. Naast het pompsymbool bij de tankmeter staat in veel auto's een klein pijltje. Wijst dat naar links, dan zit de tankopening links. Wijst het naar rechts, dan moet je aan de andere kant van de pomp zijn.

Dat trucje zelf zal voor veel Autobahn-lezers dus geen ontdekking meer zijn. Het verhaal achter het pijltje is een stuk minder bekend. Dat begint op 17 april 1986 met Ford-medewerker Jim Moylan, een bijna lege bedrijfsauto, een vergadering en een flinke regenbui.

Hij stond aan de verkeerde kant van de pomp

Moylan werkte als interieurontwerper bij Ford en moest die dag met een auto uit het bedrijfswagenpark naar een vergadering in een ander gebouw. Bij het starten zag hij dat de tank bijna leeg was en besloot hij onderweg te stoppen bij een benzinepomp.

Er was alleen één probleem: hij kende de auto niet goed genoeg om te weten aan welke kant de vulopening zat. Moylan gokte verkeerd en zette de auto met de tankopening aan de verkeerde kant van de pomp. Hij moest opnieuw instappen en de auto verplaatsen.

Normaal gesproken is dat hooguit irritant. Op die specifieke dag regende het echter stevig en Moylan werd tijdens het manoeuvreren behoorlijk nat. Hij moest vervolgens zijn vergadering uitzitten met doorweekte kleding.

Het is precies het probleem dat het pijltje tegenwoordig oplost. Vooral wanneer je tijdens een autovakantie in een huurauto rijdt, hoef je bij het eerste tankstation niet uit te stappen om te zoeken waar de tankklep zit.

Nog diezelfde dag schreef hij zijn oplossing op

Na zijn vergadering keerde Moylan terug naar zijn kantoor. In een later interview vertelde hij dat hij zijn jas niet eens uittrok voordat hij aan een voorstel begon te schrijven.

Op 17 april 1986 diende hij binnen Ford een zogenoemde product convenience suggestion in. Het idee was simpel: plaats in de buurt van de brandstofmeter een aanduiding die de bestuurder vertelt aan welke kant van de auto de tankopening zit.

Zijn eerste schets zag er overigens anders uit dan het pijltje dat we nu kennen. Moylan tekende een auto van bovenaf waarbij de positie van de geopende tankklep zichtbaar was. Tijdens de verdere ontwikkeling werd het idee vereenvoudigd tot een veel kleiner richtingssymbool.

Moylan wees in zijn voorstel specifiek op mensen die regelmatig verschillende auto's gebruiken. Denk aan gezinnen met twee auto's, werknemers die in poolauto's rijden en klanten van autoverhuurbedrijven. Voor een minimale aanpassing aan het dashboard kon een dagelijkse irritatie verdwijnen.

Daarna gebeurde maandenlang niets. Op 18 november 1986 kreeg Moylan bericht van Ford-directeur R.F. Zokas dat het idee zou worden toegepast op auto's die voor modeljaar 1989 in ontwikkeling waren. Onder meer de Ford Escort en Mercury Tracer uit die periode worden als vroege toepassingen van de indicator genoemd.

Decennialang wist bijna niemand wie erachter zat

Het simpele symbool verspreidde zich daarna door de auto-industrie. Andere fabrikanten namen een vergelijkbare oplossing over en tegenwoordig is de aanwijzing op talloze dashboards te vinden.

Alleen de naam Jim Moylan raakte veel minder snel bekend. Hij vroeg geen patent aan en probeerde zichzelf niet als uitvinder in de schijnwerpers te zetten. Daardoor konden miljoenen automobilisten zijn idee jarenlang gebruiken zonder te weten wie het had bedacht.

Pas in 2018 werd het verhaal breed uitgezocht. Makers van een Amerikaanse podcast gingen op zoek naar de oorsprong van de indicator en kwamen uiteindelijk bij Moylan terecht. Ruim 32 jaar na zijn oorspronkelijke voorstel kon hij zelf vertellen hoe die regenachtige tankbeurt tot het idee had geleid.

Moylan werkte sinds 1968 bij Ford en ging in 2003 met pensioen. Op 11 december 2025 overleed hij op 80-jarige leeftijd.

Mercedes had eerder al iets opvallend vergelijkbaars

Er zit nog wel een interessante nuance aan het verhaal. Ford was namelijk mogelijk niet het eerste merk waarbij een pijlvorm in een brandstofmeter toevallig naar de tankopening wees.

Op de Mercedes-Benz W123 uit de jaren zeventig en tachtig zat een driehoekig waarschuwingslampje voor een laag brandstofniveau. Dat driehoekje wees naar rechts. Precies aan die kant zat ook de tankopening van de auto.

Autojournalist Jason Torchinsky onderzocht dat detail later en vermoedt dat Mercedes die vorm mogelijk bewust koos. Bewijs daarvoor ontbreekt echter. Toen er bij Mercedes naar de oorsprong werd gezocht, kon het merk volgens hem geen ontwerpdocumentatie vinden die bevestigde dat het driehoekje bedoeld was als aanwijzing voor de positie van de tankklep.

Bij Moylan bestaat dat bewijs wel. Zijn voorstel uit april 1986 beschrijft expliciet het probleem én de oplossing. Daarom wordt hij algemeen gecrediteerd als de bedenker van de moderne, bewust ontworpen tankklepindicator.

Dat maakt het verhaal achter het bekende autofeitje eigenlijk interessanter dan het feitje zelf. Het pijltje vertelt je in een fractie van een seconde aan welke kant je moet tanken, maar zijn bestaan is terug te voeren op één man die veertig jaar geleden één keer verkeerd gokte en daar een nat pak aan overhield.