Extra heffingen zijn niet langer de enige optie: Brussel denkt nu aan een grens voor Chinese auto-import

Op basis van informatie van Handelsblatt schreven we gisteren dat de Europese Commissie nauwere samenwerking met Japan, Zuid-Korea en het Verenigd Koninkrijk onderzocht om de auto-industrie tegen Chinese overcapaciteit te beschermen.

Bekijk ook

Europa zette Chinese EV’s achter een tariefmuur, maar liet één steeds populairder type auto volledig buiten schot | Autobahn

WirtschaftsWoche meldt nu dat een woordvoerder van de Commissie dat beeld tegenspreekt. Een dergelijke alliantie zou volgens die reactie niet in voorbereiding zijn. De openbare reactie van de Commissie is overigens iets voorzichtiger. Tijdens de persbriefing van 25 augustus wilde Brussel het bericht niet inhoudelijk bevestigen of ontkennen en benadrukte het vooral dat handelsmaatregelen alleen na onderzoek en binnen de geldende regels kunnen worden ingevoerd.

Dat maakt het verhaal van gisteren niet ineens waardeloos. Integendeel: dezelfde Commissie werkt aantoonbaar aan nieuwe manieren om de Europese industrie tegen langdurige importdruk te beschermen. Alleen lijkt de route minder om een nieuw landenblok te draaien en meer om krachtigere Europese handelsinstrumenten.

Niet één type auto, maar mogelijk de hele sector

Volgens WirtschaftsWoche werkt EU-handelscommissaris Maroš Šefčovič aan een zogenoemd overcapaciteitsinstrument. Anders dan de bestaande heffingen op Chinese batterij-elektrische auto's zou zo'n instrument niet noodzakelijk één productcategorie aanpakken. Een complete sector kan in beeld komen wanneer die als bedreigd wordt beschouwd. Auto's worden expliciet genoemd, naast onder meer staal en zonnepanelen.

Dat sluit aan bij een koerswijziging die al zichtbaar was. De Commissie vernieuwde in juli haar importmonitoring om langdurige stijgingen van import beter te volgen. Daarbij noemt Brussel industriële overcapaciteit expliciet als reden waarom Europese producenten onder druk kunnen komen te staan.

De aanleiding bij auto's beschreven we gisteren al. De huidige extra heffingen richten zich op volledig elektrische auto's uit China, terwijl plug-in hybrides buiten die specifieke maatregel vallen. Juist die Chinese PHEV-import is de afgelopen jaren sterk gegroeid. Dit keer is dat echter de achtergrond, niet het nieuws.

Een importquotum kan letterlijk een grens trekken

Het opvallendste nieuwe onderdeel is dat volgens WirtschaftsWoche ook importquota worden besproken. Daarbij kan worden vastgelegd hoeveel van een bepaald product onder bepaalde voorwaarden de EU binnen mag komen. Bij overschrijding van zo'n quotum kan vervolgens een extra heffing volgen.

Dat instrument bestaat al. De Europese Commissie legt uit dat zogenoemde safeguards kunnen leiden tot een importquotum of tariefquotum, waarbij import boven de grens extra wordt belast. Sinds juli gebruikt de EU zo'n systeem voor staal. Daar bedraagt het jaarlijkse tariefvrije quotum ongeveer 18,3 miljoen ton en geldt boven het quotum een heffing van 50 procent.

Voor auto's bestaan zulke aantallen en percentages nadrukkelijk nog niet. Het staalsysteem laat alleen zien hoe ver een Europees instrument tegen structurele overcapaciteit in de praktijk kan gaan.

Bekijk ook

Nieuwe EU-regel: dit moet straks verplicht in het plastic van toekomstige auto's zitten | Autobahn

Ook Europese autofabrikanten kunnen regels opgelegd krijgen

Brussel kijkt bovendien niet alleen naar complete auto's die Europa binnenkomen. Šefčovič pleitte in juni al voor een apart diversificatie-instrument waarmee bedrijven in gevoelige sectoren minder afhankelijk moeten worden van één leverancier of één land.

Hij noemde daarbij het idee om voor cruciale goederen minimaal drie verschillende bevoorradingsbronnen te hebben. Ook de bestaande grens van ongeveer 40 procent afhankelijkheid die in sommige Europese regels wordt gebruikt, wordt bekeken als mogelijke inspiratie voor strengere eisen. Een algemene regel die autofabrikanten maximaal 40 procent uit China laat halen bestaat vandaag dus niet.

Voor de auto-industrie kan die discussie uiteindelijk bijna net zo belangrijk worden als een importheffing op een Chinese auto. Europese fabrikanten zijn voor onder meer batterijmaterialen, zeldzame aardmetalen en bepaalde elektronische componenten nog sterk verbonden met Chinese toeleveringsketens.

Voor Nederlandse autokopers verandert vandaag nog niets

Van een nieuw importquotum voor Chinese auto's is op dit moment geen sprake. Er ligt geen vastgesteld maximum, geen nieuw tarief en ook geen ingangsdatum. WirtschaftsWoche meldt dat de Commissie begin oktober haar bredere pakket wil presenteren.

Daarmee krijgt het China-dossier wel een nieuwe dimensie. Eerst ging het vooral over extra heffingen op elektrische auto's. Gisteren kwam de sterke groei van plug-in hybrides daar bovenop. Nu wordt in Brussel nagedacht over instrumenten waarmee niet alleen de prijs, maar uiteindelijk zelfs het importvolume van een complete sector kan worden beïnvloed.

Dat is een aanzienlijk grotere stap dan nog een paar procent bovenop de prijs van één elektrische auto.