Google-zuster Waymo brengt robotaxi's naar Duitsland: wanneer volgt Nederland?

In San Francisco is een taxi zonder bestuurder inmiddels geen sciencefiction meer. Nu brengt Waymo die technologie ook serieus richting de Europese Unie. Het zusterbedrijf van Google kiest München als eerste EU-stad waar het uiteindelijk een commerciële robotaxi-dienst wil openen.

De eerste auto's verschijnen al binnen enkele weken in het Duitse straatbeeld. Wie hoopt direct in een auto met een lege bestuurdersstoel te kunnen stappen, moet alleen nog geduld hebben. Waymo begint met het in kaart brengen van München en wil de commerciële dienst pas tegen het einde van 2027 openen.

Dat roept voor Nederlandse automobilisten een logische vraag op. Als volledig autonome taxi's straks op ongeveer 800 kilometer van Utrecht door München rijden, wanneer zien we ze dan hier?

Eerst rijdt er in München nog gewoon iemand mee

Waymo pakt de introductie stap voor stap aan. In eerste instantie worden de voertuigen handmatig door München gereden om zeer gedetailleerde kaarten van de stad te maken. Daarna volgen tests waarbij het systeem steeds meer rijtaken zelfstandig uitvoert, maar er nog speciaal opgeleid personeel aanwezig is.

Pas daarna wil Waymo de bestuurder volledig uit de auto halen. Het bedrijf moet daarvoor nog de benodigde Duitse goedkeuringen krijgen. De bedoeling is dat inwoners en bezoekers van München tegen het einde van 2027 daadwerkelijk een taxi kunnen bestellen waarin niemand achter het stuur zit.

Duitsland heeft daarbij een belangrijk voordeel. Het land heeft al sinds 2021 wetgeving waarmee Level 4-voertuigen onder voorwaarden zonder menselijke bestuurder aan het verkeer kunnen deelnemen. München biedt daardoor niet alleen druk stadsverkeer om de technologie te testen, maar ook een juridisch kader waarmee een commerciële dienst uiteindelijk mogelijk kan worden.

Wanneer komt Waymo naar Nederland?

Het korte antwoord is voorlopig: dat weten we niet. Waymo heeft München officieel aangekondigd, maar Nederland staat op dit moment niet op de openbare lijst met toekomstige commerciële Waymo-steden. Er is dus geen Nederlandse lanceringsdatum en ook nog geen aangekondigd testprogramma in Amsterdam, Rotterdam of een andere Nederlandse stad.

Dat betekent niet dat zo'n test hier juridisch onmogelijk zou zijn. Nederland heeft al jaren regels waarmee bedrijven zelfrijdende voertuigen op de openbare weg kunnen testen. Daarbij beoordeelt de RDW vooraf of een experiment veilig kan plaatsvinden. De Nederlandse regelgeving maakt zelfs experimenten mogelijk waarbij geen bestuurder in het voertuig aanwezig is.

Bovendien werkt de RDW inmiddels actief met Europese regels voor Automated Driving Systems. Begin augustus publiceerde de keuringsinstantie nog nieuwe richtlijnen voor technische diensten die voertuigen volgens de Europese ADS-regelgeving willen beoordelen.

Nederland heeft dus niet het probleem dat volledig zelfrijdende auto's hier per definitie verboden zijn. De grotere vraag is of Waymo ons land commercieel interessant genoeg vindt en vervolgens de vereiste voertuig-, test- en exploitatiegoedkeuringen doorloopt.

Duitsland geeft Nederland niet automatisch groen licht

De komst naar München betekent ook niet dat Waymo na één Duitse goedkeuring onmiddellijk zijn app in Amsterdam kan aanzetten. Een deel van de technische voertuigtoelating wordt Europees geregeld, maar een commerciële robotaxidienst krijgt ook te maken met nationale en lokale regels.

Denk aan toestemming om op specifieke wegen autonoom te rijden, toezicht, aansprakelijkheid en regels rond commercieel personenvervoer. Daarnaast moet Waymo zijn systeem trainen en valideren voor de omgeving waarin de auto's daadwerkelijk gaan rijden.

En Nederland heeft zo zijn eigen uitdagingen voor autonoom rijden. Onze steden zitten vol fietsers, fietspaden, drukke rotondes, smalle historische straten en ingewikkelde voorrangssituaties. De Rijksoverheid noemt typisch Nederlandse situaties zoals fietsstraten en rode fietspaden zelfs expliciet als omstandigheden waarmee zelfrijdende voertuigen moeten leren omgaan.

Dat klinkt misschien als een detail, maar juist zulke uitzonderingen bepalen of een robotaxi probleemloos door Amsterdam kan rijden of bij iedere drukke kruising vastloopt.

Waymo heeft wel een enorme voorsprong

Waymo begint in Europa niet als een klein experimenteel project. Het bedrijf zegt inmiddels meer dan 20 miljoen volledig autonome ritten te hebben uitgevoerd en iedere week honderdduizenden commerciële ritten te verzorgen.

De voertuigen hebben gezamenlijk meer dan 350 miljoen kilometer volledig autonoom op de openbare weg afgelegd. Het bedrijf heeft daarmee praktijkervaring die veel traditionele autofabrikanten simpelweg nog niet hebben.

Voor München moet die technologie alsnog worden aangepast aan Europese verkeerssituaties. Waymo noemt zelf onder meer complexe voorrangsregels, historische straten en drukke rotondes als omstandigheden waarop zijn systeem zich moet voorbereiden.

Bekijk ook

Tesla kreeg groen licht, maar de RDW ziet er nadrukkelijk iets anders in dan veel mensen denken | Autobahn

Nederland komt technologisch wel steeds dichterbij

Wie verwacht dat Waymo volgend jaar ineens in Amsterdam verschijnt, loopt waarschijnlijk te hard van stapel. München moet eerst worden gekarteerd en getest en zelfs daar staat een volledig commerciële dienst pas voor eind 2027 gepland. Waymo heeft nog geen aanwijzing gegeven dat Nederland daarvoor aan de beurt is.

Tegelijkertijd is de afstand tot een echte robotaxi in Nederland kleiner dan een paar jaar geleden. Ons land heeft regelgeving voor experimenten zonder bestuurder, de RDW doet ervaring op met steeds geavanceerdere rijtechnologie en Nederland behoort tot de Europese landen die nauwer willen samenwerken bij grootschalige tests met autonome voertuigen.

De stap naar München is daarom vooral interessant als precedent. Waymo gaat nu bewijzen of zijn Amerikaanse robotaximodel ook binnen Europese verkeersregels en steden kan werken. Als dat lukt, wordt uitbreiding naar andere EU-landen een stuk realistischer.

Of Nederland daarbij vooraan in de rij staat, heeft Waymo nog niet gezegd. Maar zodra de eerste bestuurderloze taxi eind 2027 door München rijdt, is de vraag niet langer óf deze technologie de Europese Unie bereikt. Dan wordt vooral interessant welke stad de volgende wordt.