Deze 240.000 dieselbusjes mogen vanaf 1 januari veel binnensteden niet meer in

Een schilder, installateur of pakketbezorger kan nu nog met een dieselbestelbus met emissieklasse 5 een zero-emissiezone inrijden. Vanaf 1 januari 2027 verandert dat. Vanaf die datum worden ook deze bestelauto’s bij de grens van de zone geweerd.

Het gaat om 240.168 dieselbestelauto’s, blijkt uit een analyse van RDW Open Data door autozoweg.nl. Daarmee raakt de nieuwe deadline een veel grotere groep dan bij de start van de zones in 2025. Niet iedere eigenaar rijdt dagelijks door een binnenstad, maar wie er voor zijn werk moet zijn, heeft nog maar enkele maanden om een oplossing te vinden.

Niet de leeftijd, maar de emissieklasse telt

Of een bestelbus naar binnen mag, wordt niet rechtstreeks bepaald door zijn leeftijd of kilometerstand. De geregistreerde emissieklasse is doorslaggevend. Volgens de officiële toelatingsregels van de RDW mogen dieselbestelauto’s met Euro 5 nog tot 1 januari 2027 in een zero-emissiezone rijden. Daarna is minimaal Euro 6 nodig, tenzij een vrijstelling of ontheffing geldt.

Bestelbussen met emissieklasse 4 of lager worden nu al geweerd. Ook nieuwe bestelauto’s met een verbrandingsmotor die vanaf 1 januari 2025 voor het eerst op kenteken zijn gezet, krijgen geen toegang. De aangescherpte verkeersregels gelden dus niet alleen voor oude dieselbusjes.

Een zero-emissiezone is bovendien iets anders dan een gewone milieuzone. Zero-emissiezones zijn gericht op bestelauto’s en vrachtwagens. Personenauto’s vallen er niet onder, al kunnen oudere dieselpersonenauto’s in sommige steden wel worden geweerd door de afzonderlijke regels van een milieuzone.

Ruim vier op de tien dieselbusjes vallen erbuiten

Nederland telt volgens de analyse 1.129.183 dieselbestelauto’s. Daarvan hebben 222.094 exemplaren emissieklasse 4 of lager en mogen ze de zones nu al niet in. Daar komen op 1 januari 2027 de 240.168 bestelauto’s met emissieklasse 5 bij.

Daarnaast staan 4.393 nieuwere dieselbestelauto’s buiten de zones omdat ze vanaf 2025 voor het eerst zijn toegelaten. Bij elkaar gaat het om 466.655 dieselbusjes, ruim vier op de tien exemplaren in het Nederlandse wagenpark.

Dat aantal zegt niet dat al deze voertuigen onmiddellijk onbruikbaar worden. Buiten de zero-emissiezones mogen ze gewoon blijven rijden. Het praktische probleem ontstaat vooral voor ondernemers die klanten, winkels of bouwplaatsen binnen zo’n zone moeten bereiken. Een bus kan technisch nog jarenlang meekunnen, maar voor bepaalde ritten toch zijn gebruikswaarde verliezen.

Bekijk ook

Deze elektrische bestelbus mag straks de stad in, maar kan hij er ook weer uit? | Autobahn

Steeds meer steden sluiten hun centrum af

Volgens het actuele landelijke overzicht hebben negentien gemeenten en Schiphol inmiddels een zero-emissiezone. Daaronder vallen onder meer Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag, Eindhoven, Groningen, Maastricht en Zwolle. De precieze omvang verschilt per plaats: het gaat niet automatisch om de hele gemeente of volledige binnenstad.

Ook de kaart blijft veranderen. Alphen aan den Rijn en Venlo voeren volgens de huidige planning op 1 januari 2027 een zone in. Almere, Breda, Apeldoorn, Ede en Zaanstad volgen later. Voor ondernemers die in meerdere gemeenten werken, wordt het daardoor steeds belangrijker om niet alleen naar de bestemming te kijken, maar ook naar het voertuig waarmee ze die bereiken.

De landelijke cijfers laten overigens niet zien hoeveel van de getroffen busjes daadwerkelijk regelmatig in een zero-emissiezone komen. Een bestelauto van een ondernemer die alleen buiten stedelijk gebied werkt, wordt veel minder hard geraakt dan dezelfde bus van een koerier, monteur of aannemer met klanten in verschillende stadscentra.

Een ontheffing is soms mogelijk

Wie zijn bestelbus na de deadline toch nodig heeft, hoeft niet automatisch direct een nieuwe te kopen. Via het officiële centrale loket van de RDW zijn verschillende ontheffingen beschikbaar. Dat kan bijvoorbeeld vanwege bedrijfseconomische omstandigheden, een overbelast elektriciteitsnet of omdat er voor het benodigde voertuig nog geen bruikbaar uitstootvrij alternatief bestaat.

Ook voor bestelauto’s die uitsluitend privé worden gebruikt, bestaat een tijdelijke ontheffing. De auto moet dan wel als bedrijfsauto of vrachtwagen geregistreerd staan en daadwerkelijk nooit zakelijk worden ingezet. Deze particuliere ontheffing geldt volgens de huidige regeling tot en met 31 december 2027.

Daarnaast zijn dagontheffingen mogelijk. De voorwaarden, geldigheidsduur en kosten hangen af van het type aanvraag. Een ontheffing wordt niet automatisch verstrekt, waardoor het verstandig is om ruim voor de jaarwisseling te controleren welke bewijsstukken nodig zijn.

Euro 6 krijgt waarschijnlijk langer de tijd

Voor de 662.528 dieselbestelauto’s met emissieklasse 6 ligt de deadline later. Volgens de huidige formele regels mogen geschikte Euro 6-bestelauto’s met een eerste toelating van vóór 2025 tot 1 januari 2028 naar binnen.

De overheid wil die toegang met een jaar verlengen tot 1 januari 2029. De RDW waarschuwt echter dat deze wijziging nog niet definitief is. Totdat de aanpassing formeel is afgerond, blijft 1 januari 2028 de officiële einddatum.

Voor eigenaren van een Euro 5-bus is die onzekerheid niet van toepassing. Hun toegang eindigt op 1 januari 2027. Wie regelmatig in stedelijke gebieden werkt, doet er daarom verstandig aan nu al de emissieklasse, geplande routes en mogelijkheden voor een ontheffing te controleren.