Denk eens terug aan de auto's die vroeger bij je ouders of grootouders in de straat stonden. Of blader door een oud fotoalbum waarop toevallig een parkeerplaats, camping of straat in beeld staat. De modellen zijn anders, maar ook het kleurenpalet valt op. Rood was doodnormaal, groen kwam je veel vaker tegen en zelfs geel was lang niet zo uitzonderlijk als tegenwoordig.
Dat beeld kunnen we met cijfers onderbouwen. De RDW-kleurenwaaier van Kenteken.TV deelt de personenauto's die momenteel in Nederland geregistreerd staan in naar bouwjaar en de eerste kleur in het kentekenregister. Daardoor is vanaf 1970 goed zichtbaar hoe de kleurverdeling tussen verschillende generaties auto's is veranderd.
Bij auto's uit 1974 had bijna 77 procent een kleur
Als we grijs, zwart en wit als neutrale tinten beschouwen, springt bouwjaar 1974 eruit. Van de auto's uit dat jaar die tegenwoordig nog in Nederland geregistreerd staan, heeft 76,8 procent een andere kleur. De kleine categorie waarvan de kleur onbekend is, laten we bij die berekening buiten beschouwing.
Het palet uit 1974 is opvallend breed. Rood is goed voor 17,2 procent, groen voor 16,7 procent en blauw voor 15,6 procent. Zelfs geel, tegenwoordig een kleur waarmee je op vrijwel iedere parkeerplaats opvalt, vertegenwoordigt 10,3 procent van de auto's uit dat bouwjaar.
Vijftig jaar later is de verhouding vrijwel omgekeerd. Bij auto's uit bouwjaar 2024 is 34,2 procent grijs, 26,2 procent zwart en 16,4 procent wit. Samen zijn die drie neutrale tinten goed voor 76,8 procent. Slechts 23,2 procent valt nog in een andere kleurcategorie.
Ook in het totale huidige wagenpark is die verschuiving duidelijk zichtbaar. Grijs, zwart en wit zijn samen goed voor ruim 73 procent. Op de Nederlandse automarkt is een uitgesproken kleur daardoor juist iets geworden waarmee een auto zich onderscheidt.
Denk je vooral veel rode auto's te herinneren? Dat klopt
Vooral rood is interessant. Wie aan het straatbeeld van vroeger denkt, zal zich waarschijnlijk heel wat rode Opels, Volkswagens, Fords en Renaults herinneren. Je kunt datzelfde effect tegenkomen wanneer je in Google Street View een parkeerterrein opzoekt en via de tijdlijn naar oudere beelden teruggaat. Ineens duiken overal rode auto's op.
Dat is niet alleen een gevolg van de auto's uit oude bouwjaren die nu nog bestaan. Historische cijfers van het CBS laten dezelfde ontwikkeling zien. In 2000 was rood met 22 procent zelfs de meest voorkomende autokleur van Nederland. Grijs stond toen met 18 procent pas op de derde plaats.
Begin 2022 zag het wagenpark er totaal anders uit. Grijs was gegroeid naar 34 procent, terwijl rood nog slechts 6 procent vertegenwoordigde. Groen maakte een vergelijkbare duik en ging in dezelfde periode van 14 naar 3 procent. Wie zich veel meer kleur van vroeger herinnert, heeft het dus niet verkeerd onthouden.
Waarom werd bijna alles grijs, zwart of wit?
De Nederlandse ontwikkeling staat niet op zichzelf. JATO Dynamics onderzocht de daadwerkelijke kleurkeuzes in de vijf grootste Europese automarkten en zag dat grijs, wit en zwart samen bijna 70 procent van de aankopen vertegenwoordigen. Blauw en rood volgen op flinke afstand.
Daar speelt volgens JATO ook een praktische overweging mee. Een traditionele kleur wordt vaak gezien als een veiligere keuze met het oog op de restwaarde. Bij een felgele auto moet de volgende eigenaar ook van geel houden, terwijl grijs of zwart vooraf een veel kleinere groep potentiële kopers uitsluit.
Dat kan zichzelf versterken. Fabrikanten en dealers weten welke kleuren gemakkelijk verkopen en houden daarvan meer auto's op voorraad. De koper krijgt vervolgens opnieuw vooral zwart, grijs en wit voorgeschoteld, waarna een groot deel daarvan jaren later weer op de occasionmarkt terechtkomt.
Ook BASF Coatings ziet hoe dominant de neutrale tinten zijn geworden. In Europa, het Midden-Oosten en Afrika groeide het aandeel achromatische kleuren volgens de lakfabrikant van 72 procent in 2021 naar bijna 80 procent in 2024.
Zelfs Ferrari wordt een beetje minder rood
Er is één merk waarbij de kleurenwaaier nog altijd opvallend rood is. Selecteer Ferrari in de kleurenwaaier en het verschil met de gemiddelde Nederlandse auto springt direct in het oog.
Dat is natuurlijk niet zo vreemd. Rood is al decennialang onlosmakelijk verbonden met het merk uit Maranello. Toch valt ook in de grafiek van Ferrari op dat rood bij jongere bouwjaren wat minder overheerst en andere tinten meer ruimte krijgen. Zelfs bij een merk dat bijna synoniem is geworden met rood, wordt het kleurenpalet dus breder.
De cijfers betekenen niet dat 77 procent in 1974 zo werd verkocht
Er is wel een belangrijke nuance. De kleurenwaaier is geen historische verkoopstatistiek. Er wordt gekeken naar auto's die nu nog in Nederland geregistreerd staan en die worden daarna gegroepeerd op bouwjaar. Een auto uit 1974 die twintig jaar geleden is geëxporteerd of gesloopt, zit dus niet meer in de cijfers.
Daarnaast gaat het om de eerste kleur die momenteel in het kentekenregister staat. Dat hoeft niet altijd meer de kleur te zijn waarin de auto ooit uit de fabriek kwam. Wie een personenauto volledig overspuit of wrapt en daarmee de hoofdkleur verandert, moet de nieuwe kleur volgens de RDW doorgeven. Een beperkt aantal auto's kan daardoor gedurende zijn leven in een andere kleurcategorie terecht zijn gekomen.
Die kanttekeningen veranderen het grote patroon niet. De historische CBS-cijfers wijzen dezelfde richting op en laten zien dat rood en groen daadwerkelijk veel gewoner waren en grijs aanzienlijk minder dominant was dan nu.
Groen probeert langzaam terug te komen
Helemaal kleurloos lijkt de toekomst gelukkig niet. Aan het einde van de bouwjaargrafiek gebeurt iets opvallends. Van de auto's uit 2024 is 5,3 procent groen, bij bouwjaar 2025 stijgt dat naar 7,3 procent en voor het nog onvolledige bouwjaar 2026 staat groen voorlopig zelfs op 9,6 procent.
Ook internationaal is die beweging zichtbaar. In zijn nieuwste kleurenrapport noemt BASF Coatings groen de sterkst groeiende chromatische kleur wereldwijd. In Europa, het Midden-Oosten en Afrika is groen inmiddels zelfs rood voorbijgegaan.
Misschien krijgen Nederlandse parkeerplaatsen dus langzaam weer iets van hun oude kleur terug. Het verschil met een halve eeuw geleden blijft voorlopig enorm. Bij auto's uit het kleurrijkste bouwjaar 1974 heeft ruim drie kwart een andere kleur dan grijs, zwart of wit. Bij bouwjaar 2024 is dat nog geen kwart. Wie oude foto's terugkijkt en denkt dat het straatbeeld vroeger kleurrijker was, heeft de cijfers aan zijn kant.